Yüksek kapasitesiyle sürdürülebilir üretim anlayışı, biyogüvenlik ve yenilenebilir enerji yatırımları ve güçlü iş ortaklığı modeliyle dikkat çeken Akfarm, Manisa Akhisar ilçesi, Moralılar bölgesinde bulunuyor. Aile işletmesi olan Akfarm’ın ikinci nesil yöneticisi Emre Çelik, Keskinoğlu ile uzun yıllara dayanan iş birliklerini, Matlı Şirketler Grubu’nun gıda sektörüne kazandırdığı vizyonu ve protein üretimindeki potansiyelini değerlendirdi. Çelik, Türkiye’de entegre üretim sisteminin geldiği noktadan yetiştiriciliğin geleceğine kadar birçok konuya değindi.
“Babam Recai Çelik, 2000 yılında İstanbul’da profesyonel iş yaşamını bırakıp Ege’ye yerleşti ve broiler yetiştiriciliğine başladı. Ben de İstanbul Teknik Üniversitesi ve New York Eyalet Üniversitesi işletme bölümlerinde eğitimimi tamamladıktan sonra ikinci jenerasyon olarak işe katıldım. İşletme alanında eğitim yaptığım için bölgedeki ekonomik fırsatları ve kalkınmaya yönelik iş kollarının çokluğunu gördüğümden açıkçası motive oldum ve İstanbul’u bırakarak buraya yerleştim.
“Önceleri üç kümesle faaliyetlerine başlayan çiftliğimiz yıllar içinde kademe kademe artan kümes sayısıyla büyüyerek, benim de İstanbul’dan buraya gelerek işin içine dahil olmamla birlikte yüksek kapasiteli bir üretim çiftliğine dönüştü. Bugün üç çiftlikte toplam 115 dönüm açık alan ve 22.500 metrekare kapalı alanda 20 adet kümesle Akfarm olarak Keskinoğlu’na hizmet veriyoruz.
“Pandemi sonrası yine İTÜ mezunu ve mimar olan erkek kardeşim de buraya yerleşerek bize katıldı. Böylece hikâyemiz kentten kırsala geriye göç ile aile işletmesi olarak gelişti ve böyle devam ediyor. Bizden örnek alarak ailemizin ve dostlarımızın bir kısmı da bu bölgeye yerleşti ve çeşitli iş kollarında faaliyet göstermeye başladılar. Kırsalda kalkınmayı güçlendirmek amacıyla geriye göçü tetiklemek adına iyi bir örnek olduğumuzu düşünüyorum.”
“Hem en iyi hem de farklı olmalıyız”
“Her zaman ‘biz bu işi iyi yapıyorsak ve asıl işimiz de buysa, en iyisini yaparken, bazı şeyleri de farklı yapmalıyız’ diye düşündük. Çünkü belli bir kapasiteye geldiğinizde hem üretim gücünüz ve motivasyonunuz artıyor hem de kontrol etmeniz, sürdürülebilirliğini sağlamanız gereken daha çok konu karşınıza çıkıyor. Örneğin, atık yönetimi broiler yetiştiriciliğinde sorumlu olduğumuz önemli bir alan. Bu nedenle 2015 yılından beri atık yönetimine ciddi yatırımlar yapıyoruz. Bu doğrultuda atık gübrelerin çıkış sürecini de kontrol edebilmek ve geri dönüşümle sektöre katarak katkı sağlamak amacıyla lisanslı ve tescilli organik gübre tesisi kurduk. Çünkü bulunduğumuz bölge iklim açısından verimli üretim sağladığından damızlık, broiler ve yumurta üretimi alanlarında talep görüyor. Yani Türkiye’nin kümes yoğunluğu yüksek bölgelerinden biri. Bu noktada hastalıkların önüne geçmek için atık yönetimi çok önemli bir konu olarak karşımıza çıkıyor.
“İyi yapmak istediğimiz konulardan biri de çevreyi ve enerji kaynaklarını korumak. Çiftliklerimizin tamamına güneş enerjisi santralleri kurarak ihtiyacımız olan enerjinin %100’ünü kendimiz sağlamaya başladık. Diğer taraftan atık su miktarının azaltılmasına yönelik proje çalışmalarımız da devam ediyor. Kısacası, atıklarını değerlendiren veya minimize eden ve enerji maliyetlerini en aza indirmiş bir tesis olarak maliyet kontrolüne yönelik yatırımlarla üretim faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. Bir yandan güncel teknolojik uygulamaları da takip ederek yatırımlarla sürekli çiftliklerimizde yenileme yapıyoruz.
“Bölgeye ve Keskinoğlu’na olan talebi de göz önünde bulundurunca, maliyeti kontrol altına alıcı yöntemleri ve biyogüvenlik uygulamalarını eksiksiz hayata geçirmek bizim için şart! Bu bütün sektör için geçerli. Özellikle enerji maliyetlerinin kısılması elzem. Bu anlamda da çiftlik olarak iyi bir örnek olduğumuzu düşünüyorum.”
“Hayvan refahını maksimize ederek, eksiksiz uygulanan biyogüvenlik önlemleri ile üretim yapıyoruz”
“Bölgenin yoğunluğu, biyogüvenlik uygulamaları ile birlikte her türlü hijyen ve çevre dezenfeksiyon uygulamaları konusunda bize, olması gerekenden daha fazla dikkat, özen ve sorumluluk yüklüyor. Kümeslerimiz boşken bile biz içeride hayvan varmış gibi tüm biyogüvenlik kurallarını eksiksiz yerine getiririz. Bu konuda da en ufak bir şikâyetimiz yok tam tersine, içimiz rahat üretim yapıyoruz.
“Broiler, yani etlik piliç dediğimiz ırk, özellikle son on yılda ıslah çalışmalarıyla yüksek verimlilik elde edilen bir üretim noktasına geldi. Aynı paralelde biz üreticiler de hayvan refahı ve sağlığı üzerine çok eğiliyoruz. Çünkü hayvanın performansı arttıkça sağlığına çok daha fazla dikkat etmek gerekiyor. En ufak bir hata bizleri geri dönüşü zor noktalara taşır. Bu nedenle hayvan refahını maksimize ederek, eksiksiz uygulanan biyogüvenlik önlemleri ile birlikte sürdürülebilir ve verimli performans alıyoruz. Bu yaklaşımın faydasını hem firma görüyor hem biz görüyoruz. Böyle olunca yaptığımız işten de zevk alıyoruz. Kümesin içine girdiğimizde, hayvanlarımızı sağlıklı görünce ‘iyi ki bu işi yapıyoruz’ diyoruz.”
“Keskinoğlu sahada çok güçlü bir sinerji yaratıyor”
“Keskinoğlu ile 2007 ve 2011 yıllarında çalıştık. Kesintisiz olarak ise 2021 yılından beri çalışıyoruz. Matlı’nın ve Keskinoğlu’nun gözlemlediğim en belirgin özelliği doğru işleri yapması ve bu işleri yapacak doğru kişileri bünyesine alması. Zaten yem alanında uzman, verimli üretime yönelik doğru yatırımlar da yapıyor. Bu çalışmaları yönetecek doğru kişileri de seçtiği, bu kişilerin verimli çalışabilmeleri için onlara hareket serbestliği de tanıdığı için çok güzel sonuçlar çıkıyor. Böylelikle sahada çok güçlü bir sinerji yaratıyor. Şu anda sahada performans anlamında Keskinoğlu bir numara.
“Matlı Şirketler Grubu’nun Keskinoğlu’nu satın alması ve Türkiye’nin en köklü entegre üreticisi olarak Keskinoğlu’nun tekrar, tüm gücüyle faaliyetlerine başlamasıyla birlikte bölgemizde de broiler yetiştiriciliğinde çok ciddi bir hareketlilik başladı. Keskinoğlu’nun bölgenin markası olması da bu yoğunluğu ve hareketliliği artıran etkenlerden biri oldu elbette. Hem Keskinoğlu olarak hem de tedarikçiler olarak birlikte büyümeye başladık.”
“Biz bu bölgede Keskinoğlu’nun faaliyetlerinin durma noktasına geldiği süreçte de yetiştiricilik yapıyorduk. O dönemler çok üzücüydü. Hem milli servet değerinde tesisler atıl duruma düştü hem de yetiştiricisinden nakliyecisine, tırlara alınan mazota kadar bir ekosistem çöktü. Dolayısıyla Matlı’nın Keskinoğlu’nu satın alarak tekrar eski günlerine kavuşturması hem bölge hem ülke için çok değerli ve önemli bir yatırım oldu.
“Bununla da kalmayıp çok yüksek hedefler koydu. ‘En iyi üretimi yapacağım, en sağlıklı hayvanı üreteceğim, bunu yaparken paydaşlarımı da kalkındıracağım’ dedi. Bu da çok kıymetli. Özellikle global ekonomik şartlarda bunu başarıyor olması çok önemli. Keskinoğlu bizlere diyor ki, ‘ben dağın zirvesine çıkıyorum sen de geleceksen, benimle yürüyeceksen, beraber çalışalım, çünkü benim hedefim zirve, sen de en iyiyi hedefliyorsan benimle yürümelisin’ diyor. Paydaşlarıyla birlikte yükselmek istiyor. Bunun için gerekli alt yapı ve teknolojik yatırımları yapmamız konusunda bize motivasyon sağlıyor. Buna uygun da üst kalite yem, veterinerlik hizmeti, bakım hizmeti veriyor. Matlı’nın vizyonu bu farkı ortaya çıkardı. Biz de en iyiyi hedeflediğimiz için Keskinoğlu ile iş birliği yapıyor olmaktan çok mutluyuz.
“Keskinoğlu’nun veterinerlik hizmetlerinde en büyük başarı ve memnuniyet, önleyici hekimlik yapıyor olmalarından kaynaklanıyor. Damızlıktan başlayarak olabilecek sıkıntıların önüne geçecek hekimlik çalışmalarını ve uygulamaları hayata geçiriyor. Bu bizim sektörümüz için çok önemlidir çünkü piliçte hastalık tedavi etmek çok zordur, bir kere hastalık gelince oradan döndürmek neredeyse imkânsızdır. Bu noktada önleyici hekimlik yaklaşımı ve bunun için gerekli olan yatırımları hayata geçiriyor olmaları sadece marka için değil, ülkemizde tavukçuluk sektörü için de çok önemli.
“Matlı’nın yemdeki uzmanlığı ve kaliteli hammadde ile üretilmiş yemleri biz yetiştiricilerine vermesi işimizin en önemli kilit taşlarından biri. Yemdeki kalite, önleyici hekimlikle de birleşiyor. Kaliteli yemle beslenen sağlıklı hayvanın büyüme sürecinde karşılaşılabilecek sorunlar da ortadan kalkıyor. Bizim görevimiz de hayvanlarımıza en iyi şekilde bakmak, Keskinoğlu’nun gösterdiği özenin aynısını göstermek. Böyle olunca hepimiz başarılı oluyoruz.
“Canlı hayvan, özellikle civciv gibi hassas canlı hayvan yetiştiriciliği çok zor ama tam entegre bir sistemle üretim yaptığımız için her noktası çok sıkı denetlenen, oturmuş ve dünya standartlarının üzerinde ilerleyen bir sektörde faaliyet gösterdiğimiz için de başarılı ve motivasyon sahibiyiz. 2005 yılında yaşanan kuş gribinden sonra sektörümüz ciddi bir deneyime sahip oldu ve entegre üretim sisteminin her aşaması yeniden dizayn edilerek çok güçlü ve güvenilir bir yapıya oturtuldu. Dolayısıyla zaten büyüme ivmesinde olan sektörümüz çok daha güçlü üretim sistemiyle çok daha hızlı yol kat ederek dünya standartlarının üzerine çıktı. Çünkü kimse bir daha öyle bir kayıp yaşamak istemedi.”
“Sektörümüzü ve ürettiğimiz ürünleri el üstünde tutmalıyız”
“Bizim ürettiğimiz ürün, protein çok kıymetli. Türkiye’de kırmızı ete ulaşım hepimizin bildiği üzere artık çok kolay değil. Refah seviyesi yüksek bir toplum olmak için de sağlıklı beslenmek ve dolayısıyla protein tüketmek zorundayız. Bu noktada da piliç eti ve yumurta ulaşılabilir bir alternatif olarak karşımıza çıkıyor. Bu ürünlerin değerini bilmeliyiz, hem üreticiler hem tüketiciler olarak.
“Burada inanılmaz değerli bir sektörden bahsediyoruz. Dünya standartlarının üzerinde kaç tane sektörümüz var! Bir elin parmaklarını geçmez. Bu sektörü el üstünde tutmalı, piliç etine yönelik bilimden uzak bilgilerle sektörümüzü ve ürünlerini değersizleştirmemeliyiz. Örneğin, Keskinoğlu, Avrupa Birliği’ne ihracat izni aldı. Bu izinleri alabilmek kolay değil. Bunu anlamamız ve anlatmamız gerekiyor. Genç nesillere de proteinin sağlıklı beslenmede ve toplumların gelişimindeki yerini ve önemini anlatmalıyız. Keskinoğlu da bunu yapıyor.
“Beyaz et ve yumurta öğünlerimizde yerini almalı. Bu kadar sağlıklı, bu kadar izlenebilirliği yüksek başka bir hayvansal gıda yok. Bunun önemini ve değerini anlatmamız lazım. Bunları aşarsak sektörümüz dünya çapında, arka planda çok ciddi bir bilgi birikimiyle çok güçlü büyüyecek. Bizim çiftçilerimiz, kümes sahiplerimiz, işletme sahiplerimiz dünyadaki örneklere göre, gerçekten işine daha aşkla, daha sıkı sarılıyorlar. Daha iyi nasıl yaparız diye sorguluyorlar. İyi yapamazsanız sistem sizi dışarı atıyor şu anda çünkü gerçekten büyük yatırımlar, organizasyonlar, verimlilik artışları oldu. Türkiye’nin ve Türk insanının dinamik yapısı da bu sorgulamayı ve çabayı destekliyor. Çünkü meraklıyız ve daha iyisini nasıl yaparız diye hep yeni icatlar düşünürüz.”
“Kaliteli üretim yaparak büyümek çok kıymetli”
“Son zamanlarda Keskinoğlu yenilenen ambalajları ve katma değerli ürünleriyle rakipleri arasında çok ciddi bir fark yarattı. Son tüketicinin gözünde marka çok ciddi bir yükselişe geçti. Özellikle ileri işlem ürünlerde hızlı ve etkili bir başarı elde etti. Yılların bilgi birikimiyle ileri teknoloji ve alt yapı yatırımlarını, doğru ekipleri ve liyakatli çalışma arkadaşlarını, verimli çalışma alanları ile birleştirerek bu başarıyı elde ettiğini düşünüyorum. Keskinoğlu’nun Türkiye’nin en büyük yumurta üreticisi olduğunu da unutmamak gerekiyor. Keskinoğlu yumurta markası olarak her zaman çok güvenilir ve güçlü idi.
“Gelecek için bizim hedefimiz de çok daha verimli ve sürdürülebilir bir üretim anlayışını sürdürmek, geliştirmek ve bu doğrultuda üretim yapmak. Biz üreteceğiz ki, toplumumuz sağlıklı proteine kavuşsun. Sağlıklı ve sürdürülebilir üretimi ne kadar maksimize edersek sektörümüz ve toplumumuz için o kadar hayırlı olacaktır diye düşünüyorum.
“Biz Keskinoğlu ile çalışmaktan çok memnunuz ve birlikte yürümeye devam etmek üzere hedeflerimizi ve yatırımlarımızı kurguluyoruz. Elbette birlikte daha çok büyümek isterim ve kaliteli üretim yaparak büyümek çok kıymetli. Çünkü biz Akfarm olarak belli bir büyüklüğe ulaştık ve bundan sonra attığımız her adım da yine büyük olacaktır. Dolayısıyla birçok şeyin doğru olması, güzel olması ve Keskinoğlu ile bu güzel ortaklığın devam etmesi bizim birinci önceliğimiz.”
